Sau buổi tập đầu với hai đội hình, Klopp chìm vào suy tư: vấn đề của đội Đức xưa nay không nằm ở ghế huấn luyện!
Đội tuyển Đức hoàn thành đợt tập trung đầu tiên sau khi tân huấn luyện viên Klopp nhậm chức, tại căn cứ tập luyện Frankfurt. Cho đợt UEFA Nations League này, Klopp triệu tập hai bộ danh sách đội Đức để khảo sát cầu thủ cho kỹ. Đội hình thứ nhất hòa Hà Lan, thua Hy Lạp; đội hình thứ hai thắng Serbia, hòa Hy Lạp. Trong các trận, Klopp lần lượt thử hai đội hình xuất phát hoàn toàn khác nhau, cố trong thời gian ngắn nắm cho rõ thực chất đội này. Thế nhưng khuôn mặt bên sân tập, so với nụ cười chắc nịch ở buổi ra mắt tháng Bảy, đã thêm một lớp nặng nề nhìn thấy được.
Tập xong, Klopp không như thường lệ nói chuyện lâu với cầu thủ, mà ngồi một mình ven sân gần hai mươi phút. Người tháp tùng tiết lộ, vị huấn luyện viên nổi tiếng với "bóng đá heavy metal", sau khi chứng kiến hai đội hình vận hành thực tế, nói một câu gần như thì thầm: "Chuyện này... phức tạp hơn tôi nghĩ."
Hai đội hình, cùng một sự thật
Đội hình thứ nhất của Klopp lấy kinh nghiệm làm chính: Kimmich ngồi giữa sân, Musiala và Wirtz cố dựng đường nối ở hàng trên. Đội hình thứ hai xoay tua mạnh; ngoài Neuer, hàng thủ và tuyến trên gần như đổi cả một lứa. Trong các bài tập công thủ trước đối thủ mô phỏng, vấn đề hai đội hình lộ ra trùng nhau đến mức giật mình: hàng trên thiếu điểm cầm bóng ổn định, tuyến giữa dưới áp lực cao chỉ có một lối đưa bóng, hàng thủ khi chuyển từ công sang thủ gần như không có cấu trúc nào.
Đây không phải lần đầu Klopp nhận một đội đang ở đáy. Ở Dortmund, ông nhận một nhóm cầu thủ trẻ bị đánh giá thấp; ở Liverpool, ông đối mặt một ông lớn lịch sử dày nhưng niềm tin đã sụp. Cả hai lần, ông dùng ý niệm chiến thuật rõ và cường độ tập gần như cố chấp, trong vòng hai năm đưa đội trở lại đường đua vô địch.
Nhưng đội tuyển không phải câu lạc bộ. Ở đây không có sân tập tám giờ mỗi ngày, không có kỳ chuyển nhượng để mua "cầu thủ kiểu Klopp", lại càng không đủ thời gian để nhồi một hệ thống pressing cường độ cao cần trí nhớ cơ bắp chống đỡ.
Một sự thật đã được kiểm chứng nhiều lần
Nếu nhìn kỹ quỹ đạo đội Đức mười năm gần đây, một sự thật khiến người không yên đang nổi lên: đổi huấn luyện viên xưa nay không phải chìa khóa giải vấn đề bóng đá Đức.
Sau chức vô địch World Cup 2014, Löw dẫn dắt đến năm 2021. Trong khoảng đó đội Đức trải World Cup 2018 bị loại từ vòng bảng, Euro 2020 dừng ở vòng 16 đội. Flick tiếp quản, World Cup 2022 lại bị loại từ vòng bảng. Nagelsmann lên rồi từng có chuỗi số liệu sáng mười một trận thắng liên tiếp, vòng loại World Cup đi tiếp thuận lợi, thậm chí ở vòng bảng đã khóa suất vòng 16 đội. Nhưng cuối cùng, vòng 16 đội World Cup Mỹ-Canada-Mexico gặp Paraguay, đội Đức gục ở loạt luân lưu, Nagelsmann lập tức từ chức.
Ba huấn luyện viên, phong cách khác xa, lý lịch mỗi người một khác. Löw là thầy vô địch World Cup, Flick từng lấy lục quán vương ở Bayern, Nagelsmann là thiên tài chiến thuật được bóng đá Đức công nhận. Nếu cả ba người đều thất bại, vấn đề nhiều khả năng không nằm ở người thứ tư kế nhiệm.
Đứt gãy đào tạo trẻ mới là "vấn đề Đức" thật sự
Vấn đề thật của bóng đá Đức viết trong danh sách ra sân của Bundesliga, viết trong tỷ số vòng loại giải trẻ châu Âu, viết trong quỹ đạo trưởng thành của từng cầu thủ U19 Đức.
Tháng Sáu năm nay, liên đoàn bóng đá chuyên nghiệp Đức công bố một văn bản giải thích về "chuỗi giải nhân tài của giải liên bang". Trong đó có một nhóm số liệu giật mình: trong số cầu thủ giải U19 cấp cao nhất nước Đức, cứ hai người thì một người cuối cùng trôi xuống giải nghiệp dư từ cấp bốn trở xuống. Bước chuyển từ U19 sang bóng đá nhà nghề người lớn là một "nút thắt nổi bật" trong hệ thống bồi dưỡng nhân tài của Đức. So ra, cầu thủ cùng lứa của Anh, Italy và Tây Ban Nha có thời gian ra sân ở giải đỉnh cao vượt xa người cùng tuổi của Đức.
Cựu quốc tế Đức, cố vấn Dortmund hiện nay Sammer, trong một cuộc thảo luận gần đây, lời lẽ còn sắc hơn. Ông nói thẳng: "Những tài năng trẻ bị chúng ta bỏ lỡ còn nhiều hơn số thực sự được bồi dưỡng." Sammer còn chỉ ra, hệ thống đào tạo trẻ của Đức giống một "máy sàng lọc" hơn: những đứa trẻ tính cách hướng ngoại, tạm thời chưa đủ "dễ bảo", thường bị loại trước khi thực sự được bồi dưỡng.
Thành tích hiện nay của U21 Đức có lẽ cho một chút an ủi. Ở vòng loại giải trẻ châu Âu gần đây, U21 Đức thắng Malta 4-1, chỉ còn một bước tới vòng chung kết. Tiền đạo Tresoldi lập hat-trick, leo lên vị trí thứ ba bảng vua phá lưới lịch sử U21; phía trước chỉ còn Herrlich và Littbarski. Nhưng vấn đề là: một Tresoldi có chống nổi một đội tuyển người lớn không? Huống hồ tiền đạo Club Brugge này đến nay vẫn chưa chọn dứt khoát giữa đội tuyển người lớn của Đức và của Italy.
Thời gian, thứ xa xỉ nhất
Ở buổi ra mắt, Klopp từng nói một câu: "Nếu chúng ta không thay đổi, bóng đá Đức sẽ dậm chân tại chỗ." Ông rõ mình nhận một công trình cần "chỉnh từng bước". Ngay đợt tập trung đầu ông đã quyết cho Kimmich nghỉ xoay, nói rõ "muốn xem những chàng trai này trông thế nào khi các bậc đàn anh không có mặt". Tư thế chủ động cầu biến ấy đáng được tôn trọng.
Nhưng lịch của huấn luyện viên đội tuyển không chờ ai. Euro 2028 diễn ra trên sân nhà; mục tiêu World Cup 2030 sẽ không lùi vì "đào tạo trẻ cần một chu kỳ". Hợp đồng của Klopp ký đến năm 2030, liên đoàn Đức đã cho ông đủ kiên nhẫn. Vấn đề là kiên nhẫn của một huấn luyện viên không lấp được đứt gãy của một thế hệ cầu thủ.
Đèn căn cứ tập luyện tắt lúc chập choạng. Trên đường về phòng thay đồ, Klopp không nói với ai. Có lẽ ông đang nhớ câu Gundogan nói mấy hôm trước: "Tôi rất vui khi Jurgen trở thành huấn luyện viên đội tuyển. Ông từng nhận Dortmund và Liverpool lúc đáy, và dẫn họ đến chức vô địch."
Nhưng Gundogan cũng nói nửa câu sau: "Hiện Tây Ban Nha, Pháp hoặc Anh mạnh hơn Đức. Đó là thực tế."
Thực tế mới là đối thủ Klopp thực sự phải đối mặt.
Đã từng thấy biển cả thì nước thường khó sánh được; ngoài núi Vu ra, mây chẳng còn là mây.
Có lẽ Klopp nên chờ thêm, thay vì nhận đội tuyển Đức ngay lúc này.
Khuất thân giữ phận, để chờ thiên thời.
Nói về Trương Phi rút kiếm định tự vẫn. Huyền Đức lao tới ôm chặt, giật kiếm ném xuống đất, nói: "Người xưa có câu: 'Anh em như tay chân, thê tử như quần áo. Quần áo rách còn may được; tay chân đứt, làm sao nối lại?' Ba chúng ta kết nghĩa vườn đào, không cầu cùng sống, chỉ nguyện cùng chết. Nay tuy mất thành trì và gia quyến, sao nỡ để anh em bỏ mạng giữa đường? Huống chi thành trì vốn chẳng phải của ta; gia quyến tuy bị hãm, Lữ Bố ắt không hại, còn có thể lập kế cứu. Hiền đệ chỉ một lúc lỡ lầm, sao vội muốn bỏ mạng!" Nói xong khóc lớn. Quan, Trương đều cảm động rơi lệ.
Bố giận mắng Viên Thuật thất tín, muốn dấy binh đánh. Trần Cung nói: "Không được. Thuật chiếm Thọ Xuân, quân đông lương nhiều, không thể khinh địch. Chi bằng mời Huyền Đức về đóng Tiểu Bái, khiến làm cánh tay cho ta. Ngày sau sai Huyền Đức làm tiên phong, bấy giờ trước lấy Viên Thuật, sau lấy Viên Thiệu, có thể tung hoành thiên hạ." Bố nghe lời, sai người mang thư đón Huyền Đức về. Nói về Huyền Đức dẫn quân đông đánh Quảng Lăng, bị Viên Thuật cướp trại, tổn binh quá nửa. Lúc về vừa gặp sứ của Lữ Bố, dâng thư lên, Huyền Đức mừng lớn. Quan, Trương nói: "Lữ Bố là kẻ vô nghĩa, không thể tin." Huyền Đức nói: "Người đã lấy tình tốt đãi ta, sao lại nghi!" Bèn đến Từ Châu.
Bố sợ Huyền Đức nghi ngờ, trước sai người đưa gia quyến về. Hai phu nhân Cam và My gặp Huyền Đức, kể hết: Lữ Bố sai quân canh chặt cổng nhà, cấm mọi người không được vào; lại thường sai thị thiếp đưa đồ, chưa từng thiếu thốn. Huyền Đức bảo Quan, Trương: "Ta biết Lữ Bố chắc không hại gia quyến của ta." Bèn vào thành tạ Lữ Bố. Trương Phi hận Lữ Bố, không chịu đi theo, trước hộ tống hai chị dâu về Tiểu Bái. Huyền Đức vào yết kiến Lữ Bố, bái tạ. Lữ Bố nói: "Ta không muốn đoạt thành; vì lệnh đệ Trương Phi ở đây cậy rượu giết người, sợ xảy ra chuyện, nên đến giữ thôi." Huyền Đức nói: "Bị muốn nhường huynh đã lâu." Bố giả ý vẫn nhường Huyền Đức. Huyền Đức cố từ, về đóng đồn ở Tiểu Bái. Quan, Trương trong lòng không phục. Huyền Đức nói: "Khuất thân giữ phận, để chờ thiên thời, không thể tranh với mệnh." Lữ Bố sai người đưa lương gạo, lụa là. Từ đó hai nhà hòa hảo, không nhắc đến nữa.
Lời Lưu Huyền Đức nói hết nỗi thăng trầm của đời người. Tài năng đến đâu cũng cần sân khấu thiên thời, địa lợi, nhân hòa để thể hiện.
Nếu Klopp không gặp một làn sóng cầu thủ trẻ Đức tài năng ào ra, e cũng khó tái hiện thứ rock heavy metal.
Ngược lại, Tuchel đang dẫn dắt cơn bão tuổi trẻ của Anh, còn Klopp chỉ còn biết đứng nhìn than thở. Lẽ nào Đức không được có nỗi phiền muộn hạnh phúc ấy? Nhìn cơn bão tuổi trẻ của Anh: những ngôi sao 22 tuổi không đá được chính thức đã sớm bị làn sóng sau nuốt chửng.
Đặc biệt lối chạy chỗ rock heavy metal của Klopp rất cần những chiến binh toàn năng trẻ, chạy được. Tuổi đã lớn thì căn bản không hợp để phi nước đại trong đội của Klopp.
Klopp, oán trời xanh đã đổi lòng: khúc nhạc này có lẽ đã thành tâm khúc của đội Đức.
Nếu để tôi gặp em,
mà em đang đúng tuổi trẻ,
dùng trái tim chân thật nhất đổi lấy tình sâu nhất của em,
Nếu để em gặp tôi,
mà tôi vẫn còn trẻ,
cũng tin rằng vĩnh hằng là một ngày xưa không đổi!
Cập nhật lúc 2026-10-05 16:53